Môi trường đang trải qua những thay đổi hết sức nghiêm trọng, đặc biệt trong những năm gần đây. Tại Việt Nam, chúng ta cũng đã trải qua một năm với rất nhiều thiên tai và thảm họa khốc liệt tại khắp vùng miền đất nước. 

Khai thác nước và tình trạng nước bị mặn hóa
Tình trạng ô nhiễm môi trường nước ở đô thị đã được ghi lại và nhận xét đang ở trạng thái báo động (MicroBelift, 2024). Những con số được ghi nhận gần đây là chỉ có 53% dân số đô thị có nước sạch, đồng nghĩa với việc gần nửa dân số đô thị, 47% đang không có quyền sở hữu nước sạch. Điều này đã được giải thích là vì hầu hết nguồn nước mà người dân đô thị đang sở hữu là nước được khai thác từ nguồn nước ngầm và nguồn nước mặt, nhưng chúng ta lại đang khai thác quá mức nguồn nước ngầm. Việc này sẽ dẫn đến hậu quả ô nhiễm và mặn hóa các nguồn nước ngầm.



Tình trạng mặn xâm nhập từ biển vào đất liền gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với đời sống thường ngày và cả nông nghiệp cho người dân. Nguồn: Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản Việt nam

Nhận thức được vấn đề nghiêm trọng này, chính phủ Việt Nam đã và đang đưa ra những gợi ý giải pháp cũng như chính sách phù hợp để có thể giải quyết vấn đề tận gốc. Việt Nam chính thức có kịch bản nguồn nước để giải quyết vấn đề an ninh nước sạch.

 

Theo Việt Anh ở Báo Tài Nguyên Môi Trường, kịch bản nguồn nước là “cơ sở để các ngành có khai thác, sử dụng nước và các địa phương trong lưu vực sông xây dựng, điều chỉnh kế hoạch khai thác, sử dụng nước, từ đó sẽ chủ động ứng phó với tình trạng thiếu nước, thừa nước từ sớm, từ xa và hạn chế được các thiệt hại.” (2024). Việc xây dựng kịch bản nguồn nước để quy hoạch lên một tương lai không thiếu nước đã được Bộ Tài Nguyên và Môi Trường lần đầu đưa vào trong Luật từ năm 2023 và bắt đầu áp dụng từ khi đấy, cụ thể là qua quy định tại khoản 5 Điều 35 “Hằng năm, Bộ TN&MT chủ trì, phối hợp với Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh, tổ chức lưu vực sông và tổ chức khác có liên quan xây dựng và công bố kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông thuộc danh mục lưu vực sông liên tỉnh phải lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh".

 

Qua một năm xây dựng và phát triển, Việt Nam ta đã chính thức có kịch bản nguồn nước để quản lý theo mùa, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đảm bảo an ninh nguồn nước quốc gia. Kịch bản nguồn nước này sẽ có tác dụng ngăn chặn các vấn đề khai thác nước ngầm quá mức, từ đó giảm thiểu tối đa ô nhiễm nước và hiện tượng nước bị mặn hóa. Đồng thời, kịch bản cũng sẽ giúp nguồn nước được phân chia đồng đều và tới tất cả mọi người dân trên mọi vùng miền để ai cũng có cơ hội tiếp cận nước sạch như nhau.

 

Cơn bão số 3 - Yagi
Cơn bão số 3 (có tên quốc tế là YAGI) đã đổ bộ vào VIệt Nam vào đầu tháng 9. Cường độ bão mạnh chưa từng có, diễn biến nhanh, phức tạp bất thường dã gây ra hậu quả nặng nề và khủng khiếp về cả mặt tài sản và người dân. Theo báo cáo địa phương được ghi lại của tạp chí Kinh Tế Việt Nam, đã có 336 người chết và mất tích chỉ sau 1 tuần của bão Yagi.

Các trận lũ lụt, sạt lỡ liên tục xảy ra khắp mọi vùng miền trên đất nước, gây ra ảnh hưởng đáng kể và nghiêm trọng đến tài sản và người dân. Sau trận bão, ta có thể thấy được hình ảnh tan hoang của các thành phố bị tàn phá bởi bão.




Thành phố Hạ Long tan hoang sau bão. Nguồn: Nam Anh - Vũ Thịnh báo Dân Trí

Trước những diễn biến phức tạp là vậy, Việt Nam ta nhờ sự chuẩn bị trước đã kịp thời tiên phong và là 1 trong 6 quốc gia đầu tiên phê duyệt Kế Hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn đến tận năm 20250.

Có thể nói cơn bão Yagi số 3 chính là hồi chuông cảnh tỉnh rõ rệt nhất của các biến đổi càng ngày càng nghiêm trọng của khí hậu và hậu quả tiềm tàng nếu ta không sớm đưa ra những giải pháp để khắc phục và bảo vệ nó.

Đồng thời, Việt Nam ta đã không chùn bước trước những khó khăn do cơn bão gây ra. Các người dân được cảnh báo kịp thời để về nhà trước khi bão đến, công việc sẵn sàng được hoãn lại, trường học nghỉ sớm để đảm bảo an toàn sinh mạng của người dân. Thế nhưng, vẫn có nhiều người xui xẻo không kịp về nhà trước khi bão ập đến. Nhưng càng như vậy, tình người sẽ càng được lộ rõ ra.

Đó hình ảnh ấm lòng khi nhiều tài xế ô tô đã đi chậm lại trên cầu Nhật Tân ở Hà nội để che chắn mưa gió từ bão Yagi, giúp đỡ đoàn xe máy lưu thông an toàn.




Đoàn xe ô tô đi chậm trên cầu Nhật Tân Hà Nội để che chắn gió bão giúp xe máy vượt cầu. Nguồn: Toàn Cảnh 24H

Chính quyền và người dân cũng rất tích cực giúp đỡ, dọn dẹp và khắc phục hậu quả do bão gây ra và tiếp tục cuộc sống thường ngày.



Người dân thành phố Hạ Long quay trở lại cuộc sống thường ngày sau bão. Nguồn: Nam Anh - Vũ Thịnh báo Dân Trí

Những người lính chiến sĩ thay nhau đi tìm kiếm những người mất tích sau vụ sạt lở và ngập lụt ở Yên Bái. Nguồn: Chu Khôi tạp chí Kinh Tế Việt Nam số 38-2024.